user_mobilelogo

Το έργο με τίτλο «ΓΕΩΤΟΥΡΙΣΜΟΣ και ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ-Όρη Ιτάνου Κρήτης / Όρος Τρόοδος Κύπρου» ήταν επίσης άλλο ένα Επιχειρησιακό Διασυνοριακό πρόγραμμα ΕΛΛΑΔΑ – ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 το οποίο υλοποιήθηκε από την Αναπτυξιακή Εταιρεία Τροόδους την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.

Συνολικός Προϋπολογισμός του προγράμματος: 855.754,76

ΕΤΠΑ: 684.603,81(80%)

ΕΘΝΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ:171.150,95 (20%)

Εταιρικό Σχήμα

Εταίρος 1 Δημοτική Επιχείρηση Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης του Δήμου Ιτάνου : Επικεφαλής εταίρος

Εταίρος 2: Ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης - ΜΦΙΚ

Εταίρος 3: Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και περιβάλλοντος Κύπρου

Εταίρος 4: Αναπτυξιακή Εταιρεία Κοινοτήτων Περιοχής Τροόδους

Εταίρος 5: Τμήμα Δασών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Κύπρου

Προϋπολογισμός ανά χώρα:

ΕΛΛΑΔΑ : 327.088,25

ΚΥΠΡΟΣ: 528.666,51

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΜΟΣ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

Γενικός Στόχος του έργου ήταν η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της περιοχής συνεργασίας, στην κατεύθυνση κυρίως υποστήριξης της επιχειρηματικότητας. Το έργο αφορά την υλοποίηση σειράς παρεμβάσεων, έργων και ενεργειών που στοχεύουν στην ωρίμανση των συνθηκών για τη δημιουργία δύο νέων ΓΕΩΠΑΡΚΩΝ του Δικτύου ΓΕΩΠΑΡΚΩΝ της UNESCO και της Ευρωπαϊκής Ένωσης: του Γεωπάρκου «ΟΡΗ ΖΑΚΡΟΥ» στην ανατολική Κρήτη και του Γεωπάρκου «ΤΡΟOΔΟΣ» στην Κύπρο.

Αντικείμενο κατά συνέπεια της παρούσας πρότασης είναι η αξιοποίηση των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων των δύο περιοχών και η διαχείρισή τους με τρόπο ώστε να δημιουργηθεί στην κάθε περίπτωση χωριστά ένα δίκτυο υποδομών και δράσεων που θα υποστηρίξουν τη δομή του Γεωπάρκου, αναπτύσσοντας το λεγόμενο Γεωτουρισμό και επιφέροντας πολλαπλασιαστικά οφέλη στην τοπική οικονομία και κοινωνία των δύο περιοχών.

Άξονας Προτεραιότητας 2:

Φυσικό και Πολιτισμικό Περιβάλλον

Στόχος του έργου:

  • Ο εμπλουτισμός και η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος των δύο περιοχών αξιοποιώντας τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα, την βελτίωση της ελκυστικότητας τους με την ανάπτυξη του Γεωτουρισμού ως μια νέα μορφή τουρισμού και την τόνωση της τοπικής οικονομίας σε όρους βιώσιμης ανάπτυξης καθώς επίσης την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος(των πόρων των δύο Γεώτοπων) μέσα από την καθιέρωση ολοκληρωμένου καθεστώτος διαχείρισης που περιλαμβάνει τη σύσταση φορέα Διαχείρισης, την ίδρυση κέντρων ενημέρωσης, έρευνας και εκπαίδευσης και τη δημιουργία μελλοντικά Γεωπάρκων που θα αιτηθούν την ένταξη τους στο παγκόσμιο φήμης και αναγνωσιμότητας Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.

 

Ειδικοί στόχοι :

  • Δημιουργία Αναγνωρίσιμης ταυτότητας «Γεώτοπου» για τις δυο περιοχές
  • Αποτελεσματική διαχείριση-αξιοποίηση-προβολή των πόρων της γεωλογικής τους κληρονομιάς
  • Βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος
  • Ανταλλαγή τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών για τη μελέτη, ανάδειξη και αξιοποίηση των δύο Γεώτοπων
  • Ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης μικρών και μεγάλων επισκεπτών και ντόπιων
  • Δημιουργία δύο κέντρων αναψυχής για ντόπιους και ξένους όπου η ψυχαγωγία θα συνδυάζεται με τη γνώση
  • Αξιοποίηση και Διαχείριση τόπων, φυσικών πόρων και πολιτιστικών πόρων    
  • Προστασία σημαντικών περιοχών γεωλογικής κληρονομιάς των δύο νησιών
  • Ενίσχυση των δεσμών των δημοτών των δύο περιοχών με τον τόπο τους          

Κατηγορία Δράσεων:

  • Δημιουργία δύο κέντρων Ενημέρωσης και διαχείρισης των Γεώτοπων όπου θα γίνεται η υποδοχή και ξενάγηση των επισκεπτών καθώς και φιλοξενία ομάδων επιστημόνων, μαθητών, σπηλαιολόγων κτλ.
  • Σύγχρονος Εξοπλισμός για την λειτουργία των δύο κέντρων (για σκοπούς προβολής και παρουσιάσεων για έρευνα, εκπαίδευση και προθήκες με εκθέματα)
  • Τοποθέτηση πληροφοριακών ταμπλό κατά μήκος των σημαντικότερων οικοτουριστικών – γεωλογικών διαδρομών των δύο περιοχών που θα συνδέουν μεταξύ τους σπουδαίους γεωμορφολογικούς σχηματισμούς των δύο περιοχών και θέσεις με παλαιοντολογικό ενδιαφέρον(δημιουργία υπαίθριων γεωλογικών – παλαιοντολογικών μουσείων) airmuseums
  • Ανάπτυξη συστήματος ασύρματης ξενάγησης με χρήση σύγχρονων τεχνολογιών gps
  • Παραγωγή 2 ντοκιμαντέρ για κάθε Γεωπάρκο χωριστά
  • Δημιουργία διαδραστικών ιστότοπων χωριστά για κάθε Γεωπάρκο με δυνατότητα σύνδεσης με την κοινή ιστοσελίδα του προγράμματος
  • Επιστημονική καταγραφή της γεωποικιλότητας των δύο περιοχών, ακριβής οριοθέτηση τους , και πλήρη αποτύπωση τους σε χάρτες, δημιουργία πληροφοριακού και φωτογραφικού υλικού για χαρτογραφικό αρχείο
  • Σχεδιασμός και δημιουργία 3 μουσειοβαλίτσων στο πλαίσιο βιωματικών προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για παιδιά
  • Διοργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων για ομάδες και άτομα που ασχολούνται με τον τουρισμό

Απώτερος σκοπός των πιο πάνω ενεργειών είναι

  • Η Γεωλογική κληρονομιά και των δύο περιοχών να αποτελέσει μαγνήτη ανάπτυξης και να συμπαρασύρει την ανάπτυξη σε πολλούς τομείς, όπως περιβάλλον, εναλλακτικός τουρισμός, αύξηση ιδιωτικών επενδύσεων και απασχόλησης, και κατ επέκταση της επισκεψιμότητας, που συνεπάγει τη δημιουργία συμπληρωματικού εισοδήματος για τους ντόπιους.
  • Αύξηση της επισκεψιμότητας των δύο περιοχών
  • Ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος και οι παλιές και νέες υποδομές με αποτέλεσμα οι περιοχές να αποτελέσουν αυτόνομους τουριστικούς προορισμούς

 

Παραδοτέα Αναπτυξιακής Εταιρείας Τροόδους

Παραδοτέο 1. :Προϋπολογισμός 4,980.00€

Ενδιάμεση συνάντηση Εταίρων στο Τροόδος(αεροπορικά εισιτήρια, διαμονή, διατροφή, διακινήσεις – πρόβλεψη σε σημεία ενδιαφέροντος του Τροόδους

Παραδοτέο 2.: Προϋπολογισμός 3,700.00€

Έλεγχος δαπανών εξακρίβωσης

Παραδοτέο 3.: Προϋπολογισμός 54.170,00€

Έντυπη και ηλεκτρονική πληροφόρηση

3.1 Οικοτουριστικός οδηγός τσέπης Γεωπάρκου   Προϋπολογισμός 27.200,00€

3.2 Φυλλάδιο 4πτυχο οικοτουριστών γεωδιαδρομών με χάρτη Προϋπολογισμός 3.300,00€

3.3 Έντυπος χάρτης Γεωπάρκου Τροόδους Προϋπολογισμός 4.400,00€

3.4 Θεματικές αφίσες Γεωπάρκου Τροόδους Προϋπολογισμός 2.900,00€

3.5 Ανάπτυξη ιστότοπου για Γεωπάρκο Τροόδους Προϋπολογισμός 14.370,00€

3.6 Σχεδιασμός Λογότυπου Γεωπάρκου Τροόδους Προϋπολογισμός 2.000,00€ 

Παραδοτέο 4.: Προϋπολογισμός 5.750,00€

Ημερίδα στην Κύπρο για παρουσίαση του έργου (Δαπάνες για την μεταφορά των ομιλητών, έξοδα προσκλήσεων και φιλοξενίας, banners

Παραδοτέο 5.: Προϋπολογισμός 8.757,48€

Επιμορφωτικά σεμινάρια για ειδικές ομάδες στην Κύπρο

3 Σεμινάρια 25-30 ατόμων που ασχολούνται με τον τουρισμό με σκοπό την εξειδικευμένη ενημέρωση

Παραδοτέο 6.: Προϋπολογισμός 16.642,52€

Εκπαιδευτικές εκδρομές για μαθητές ( ενοικίαση βαν, δαπάνες ξεναγών και συνοδών, δαπάνες διατροφής, αναμνηστικά δώρα, αμοιβές ατόμου για απασχόληση)

Παραδοτέο 7.: Προϋπολογισμός 4.000,00€

Συμμετοχή σε 2 διεθνή συνέδρια των Γεωπάρκων

7.1 Συμμετοχή στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων στην Αρούκα της Πορτογαλίας (Σεπτέμβριο 2012)

7.2 Συμμετοχή στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων στο Cilento της Ιταλίας (Σεπτέμβριο 2013)

Η δημιουργία του Κέντρου Ενημέρωσης και Διαχείρισης του Γεωπάρκου Τροόδους ήταν ένα από τα παραδοτέα του Εταίρου 5 που ήταν το Τμήμα Δασών. Συγκεκριμένα μια από τις δράσεις του, ήταν η ανακατασκευή του παλιού Δημοτικού Σχολείου του Αμιάντου το οποίο είναι ιδιοκτησία του Τμήματος Δασών όπου η χρήση του θα είναι ως Κέντρο ενημέρωσης των επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους με προϋπολογισμό 279.000,00 ευρώ

Επίσης ο εξοπλισμός του Κέντρου, ήταν παραδοτέο του Εταίρου 3 στο πρόγραμμα, που ήταν το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης. Επίσης μέσα στα παραδοτέα του ήταν και η δημιουργία 15λεπτου ντοκιμαντέρ για το Γεωπάρκο Τροόδους.

Η προσπάθεια σύστασης και ένταξης του Γεωπάρκου Τροόδους στον Παγκόσμιο Χάρτη, ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια περίπου, με τη συνεργασία του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, του Τμήματος Δασών και της Αναπτυξιακής Εταιρείας Τροόδους με την χρηματοδότηση της προετοιμασίας της πρότασης από τα Διασυνοριακά Προγράμματα Συνεργασίας Ελλάδα – Κύπρος. Η εξασφάλιση των οικονομικών πόρων για τη δημιουργία των απαιτούμενων υποδομών λειτουργίας του Γεωπάρκου έγινε τελικά μέσα από το Πρόγραμμα ΓΕΩΤΟΠΙΑ. Οι φορείς αυτοί δημιούργησαν μια δυνατή ομάδα διαμόρφωσης των απαιτούμενων συνθηκών, ούτως ώστε να υποβληθεί τον Νοέμβριο του 2014 μια ισχυρή αίτηση ένταξης στα Διεθνή Δίκτυα Γεωπάρκων. Μεταξύ 23-27 Ιουλίου 2015, τέθηκε στο μικροσκόπιο των δύο αξιολογητών του Παγκόσμιου Οργανισμού, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της αποστολής αξιολόγησης αφού εξέτασαν και ανέλυσαν τα 250 και πλέον κριτήρια (ποσοτικά και ποιοτικά) της αίτησης ακολούθησε η έκθεση-εισήγηση των αξιολογητών προς τα αρμόδια όργανα των δύο Δικτύων. Η επίσημη ανακοίνωση της ένταξης στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO έγινε στο πλαισιο τελετής λήξης των εργασιών του 4ου Συνεδρίου του Δικτύου Γεωπάρκων Ασίας-Ειρηνικού, στην πόλη Totori της Ιαπωνίας στις 19 Σεπτεμβρίου 2015. Λίγες μέρες προηγουμένως είχε γίνει και η ένταξη του Γεωπάρκου Τροόδους στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Γεωπάρκων κατά το 13ον Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων που διεξήχθην στην Φιλανδία μεταξύ 3-6 Σεπτεμβρίου.

 

Η επιτυχία αυτή, απαίτησε τεράστια δουλειά τα τελευταία χρόνια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπου καταγράφηκε και αξιοποιήθηκε αρκετό επιστημονικό υλικό. Η ένταξη του Γεωπάρκου στο Παγκόσμιο Δίκτυο ήταν η απόλυτη δικαίωση για όσους συνέβαλαν στη δημιουργία του, αλλά κυρίως για την Αναπτυξιακή Εταιρεία Τροόδους. Ξαφνικά μέσα σε τέσσερα χρόνια το Τρόοδος δεν ήταν μόνο η Πλατεία αλλά ολόκληρη η περιοχή των 110 κοινοτήτων, και πλυθησμό 25.000,00. Όλα ξαφνικά απέκτησαν ιδιαίτερη αξία, την αξία που ήδη είχε η περιοχή εξ αιτίας της μοναδικότητας και της μοναδικότητας της. Καθώς και την παγκόσμια γεωλογική κληρονομιά, τον πολιτισμό, την κουλτούρα και την περιβαλλοντική αξία της περιοχής.

 

Ο θεσμός των Γεωπάρκων επιδιώκει να προστατέψει γεώτοπους με παγκόσμια σημασία, αξιοποιώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, με στόχο την ανάδειξη και τη γεω-τουριστική ανάπτυξή τους, ως αναγνωρισμένους γεω-προορισμούς.

 

Η απόφαση για ένταξη του Γεωπάρκου Τροόδους στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων αποτελεί μέρος του σχεδιασμού για ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής του Τροόδους στη βάση ενός Προγράμματος που στοχεύει στην πράσινη ανάπτυξη με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής. Ο συνδυασμός του οικολογικού και του πολιτιστικού στοιχείου, παράλληλα με την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, αναμένεται να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, επιτυγχάνοντας την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

 

Το Κέντρο επισκεπτών Γεωπάρκου Τροόδους βρίσκεται σε μια περιοχή με έκταση 1.147 τχλ και στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό του πάνω Αμιάντου μέσα στο χώρο του Μεταλλείου. Στο κέντρο λειτουργεί μουσείο με ενημερωτικές πινακίδες, μακέτες, εκθέματα πετρωμάτων και ορυκτών, προβολή ντοκιμαντέρ για τη δημιουργία του Τροόδους, αναπαραστάσεις αρχαίου φούρνου εκκαμίνευσης θειούχων ορυκτών για την παραγωγή χαλκού, τάλαντο χαλκού και γαλαρία εξόρυξης θειούχων ορυκτών του περασμένου αιώνα. Φιλοξενεί επίσης ξεχωριστή αίθουσα αφιερωμένη στα μεταλλεία Αμιάντου και χρωμίου με πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την ζωή των ανθρώπων που εργάζονταν και έμεναν εκεί καθώς επίσης και διάφορα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν. Σαν εκπαιδευτική δραστηριότητα στο χώρο υπάρχει η μουσειοσκευή όπου γίνεται αναγνώριση των διαφόρων τύπων των πετρωμάτων και ορυκτών καθώς επίσης και προσδιορισμός της σκληρότητας τους. Γίνονται διάφορα πειράματα με διαλύματα πετρωμάτων και επιπλέον διάκριση των ορυκτών, πετρωμάτων και απολιθωμάτων. Επιπρόσθετα επιτραπέζια παιχνίδια με κάρτες μνήμης φυτών, μεταλλικών και βιομηχανικών ορυκτών του Γεωπάρκου Τροόδους.

Στην εξωτερική αυλή του κέντρου έχει δημιουργηθεί ένας γεωλογικός κήπος που αναπαριστά τον οφιόλιθο του Τροόδους .Σε αυτό ο επισκέπτης θα δει πετρώματα όλης της ακολουθίας του Τροόδους με την σειρά που συναντώνται σε πραγματικές συνθήκες. Υπάρχουν επίσης διάφορα αρωματικά και ενδημικά φυτά που συναντούμε στην περιοχή του Γεωπάρκου.

Το Γεωπάρκο Τροόδους βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της Κύπρου και η έκταση του ανέρχεται στα 115 εκτάρια καταλαμβάνοντας το 36% της συνολικής έκτασης της οροσειράς του Τροόδους και το 12% της συνολικής έκτασης της Κύπρου.

Η γεωλογική αξία του Τροόδους ήταν από πολύ παλιά γνωστή στην επιστημονική κοινότητα, αλλά πλέον αποκτά και το διεθνές πιστοποιητικό ενός πολυθεματικού πάρκου με σημαντική γεωτουριστική προοπτική.

Το Τρόοδος αποτελεί το μοναδικό πλήρες κομμάτι ωκεάνιου φλοιού που εμφανίζεται στην επιφάνεια της γης ανά το παγκόσμιο, το οποίο σχηματίστηκε στα βάθη ενός παλαιού ωκεανού, αυτού της Νεοτηθύος, πριν 92 εκατομμύρια χρόνια περίπου. Η ανύψωση του οφείλεται στη σύγκρουση της Αφρικανικής Λιθοσφαιρικής πλάκας με την Ευρωπαϊκή καθώς και την καταβύθιση της πρώτης κάτω από τη δεύτερη. Λόγω της πληρότητάς του, της εύκολης προσβασιμότητας και της καλής διατήρησης των πετρωμάτων του είναι ο καλύτερα μελετημένος ωκεάνιος φλοιός του κόσμου, ο οποίος έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη θεωρία της διάνοιξης των ωκεανών και της δημιουργίας νέου ωκεάνιου φλοιού. Η ανύψωση του Τροόδους στη σημερινή του θέση και η διάβρωση των πλούσιων σε ορυκτά και μέταλλα πετρωμάτων του έδωσαν εύφορα εδάφη, τα οποία σε συνδυασμό με τα μικροκλίματα που δημιουργήθηκαν έχουν διαμορφώσει διά μέσου των αιώνων τις καλλιέργειες, τα παραγόμενα προϊόντα, τις δραστηριότητες και τον χαρακτήρα των ανθρώπων, που όλα μαζί συνθέτουν τον αυθεντικό χαρακτήρα του Τροόδους.

Τα εγκαίνια του Κέντρου Επισκεπτών πραγματοποιήθηκαν Ιούλιο του 2015 από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ . Νίκο Αναστασιάδη. Η Διαχείριση του Κέντρου Επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους ανατέθηκε θεσμικά από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, στην Αναπτυξιακή Εταιρεία Τροόδους, κατόπιν εισήγησης του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης και του Τμήματος Δασών.

Η Αναπτυξιακή Τροόδους έχει στελεχώσει το Κέντρο επισκεπτών με γεωεπιστημονα, όπου υποδέχεται τους επισκέπτες τους ξεναγεί στους χώρους του κέντρου, γίνεται επίσης επεξήγηση για τα διάφορα πετρώματα που εκτίθενται στο χώρο, τη χλωρίδα και πανίδα που συναντάται στην περιοχή του Γεωπάρκου. Επιπρόσθετα προβάλλεται μικρής διάρκειας ντοκιμαντέρ που επεξηγεί την γένεση της οροσειράς του Τροόδους. Το Κέντρο λειτουργεί καθημερινά συμπεριλαμβανομένου και του Σαββατοκύριακου εκτός Δευτέρας από τις 9:00 π.μ εως τις 4:00 μ.μ